Thứ Năm, 21 tháng 12, 2017


 Đặc quyền Hành pháp của Tổng thống Mỹ

Trước thềm phiên điều trần, nhiều nguồn tin cho biết Tổng thống Trump sẽ sử dụng Đặc quyền Hành pháp (Executive Privilege) - một đặc quyền dành cho Tổng thống bảo đảm giữ bí mật thông tin trước cơ quan Lập pháp vốn, quyền này xuất phát từ Tối cao Pháp viện - để không cho phép ông Comey tiết lộ những bí mật trong các cuộc nói chuyện giữa Giám đốc FBI và Tổng thống Trump.



Tuy nhiên, theo một số nguồn tin khác, các phân tích gia vốn là những giáo sư luật thuộc các đại học trứ danh của Mỹ, cho rằng ông Trump có thể không sử dụng quyền này bởi “lợi bất cập hại”.
dẫn đặc quyền hành pháp của Tổng thống để vô hiệu phiên điều trần của ông Comey hay không? Nếu có thì hậu quả pháp lý sẽ là gì?

***

Mitch Sollenberger, một giáo sư Chính trị học của Đại Học Michigan cho biết chính Tòa án sẽ cân nhắc và quyết định khi nào thì Đặc quyền Hành pháp được sử dụng và khi nào thì (Đặc quyền Hành pháp) không được sử dụng dựa trên phân tích quyền lợi quốc gia. Cũng theo vị giáo sư này, nếu Quốc hội điều tra về một sự can thiệp vào hệ thống bầu cử mà Tổng thống có thể bị nghi ngờ có dự phần thì Quốc hội và người dân cần được biết, tức Đặc quyền Hành pháp sẽ không được sử dụng trong trường hợp này.

Các chuyên gia luận-lý cũng cho biết hàng loạt các lời bình phẩm về các cuộc đàm thoại giữa ông với Giám đốc FBI tự chúng đã làm giảm thiểu khả năng được sử dụng Đặc quyền Hành pháp.

Giáo sư Giáo sư Mark J. Rozell của George Mason University thì nói rằng ông không cho là Trump sẽ sử dụng Đặc quyền Hành pháp sau những tweet về các cuộc đàm thoại giữa ông với Comey vì chúng khiến độ bí mật - nếu có trong các cuộc đàm thoại đó - giảm đi rất nhiều.

Đặc quyền Hành pháp không phải là một quyền Hiến-định, vì nó không được qui định minh thị trong Hiến pháp, mà nó chỉ là một quyền mặc thị và Luật cũng không minh thị điều này (Luật-định). Tuy nhiên nó lại là nguyên tắc trong cơ chế phân chia quyền hành giữa ba nhánh quyền lực (Seperation of Powers).

Đặc quyền dành cho Hành pháp tránh không bị buộc phải đưa ra những nguồn thông tin cần giữ bí mật để Hành pháp hoạt động hiệu quả.

Cũng theo Giáo sư Rozell, để trả đũa cho trường hợp “Đặc quyền Hành pháp” bị lạm dụng thì Quốc hội có thể sử dụng những quyền lực Hiến-định của họ như ra Trát (Subpoena), từ chối điều trần chuẩn nhận chức vụ (Confirmation Hearings), gây khó khăn cho nghị trình làm việc (Agenda) của Tổng thống, hoặc thậm chí là luận tội để truất phế Tổng thống (Impeachment).

Tổng thống cũng chịu áp lực rất lớn từ công luận. Việc Tổng thống dùng Đặc quyền Hành pháp để ngăn chặn khai-chứng (Testify) trước Quốc hội có thể gây khủng hoảng chính trị (tức điều mà các chính trị gia Mỹ gọi là Constitutional Crisis: Khủng hoảng Hiến pháp), vì nó được hiểu ngầm là Tổng thống có một điều gì đó muốn giấu, và như thế công luận càng cần phải được biết (sự thật) đó là gì.

Thực tế là điều mà Comey muốn nói cũng quan trọng như việc ông ta không còn là viên chức chính quyền nữa. Đặc quyền Hành pháp có thể được viện dẫn nhằm bảo vệ một viên chức chính quyền chưa muốn khai chứng; và trong trường hợp đó thì Quốc hội sẽ phải đợi cho đến khi viên chức ấy về hưu hay từ chức mới áp lực người đó ra khai-chứng.

Eric Columbus, cựu Cố vấn cao cấp cho Thứ trưởng Bộ Tư pháp thời Tổng thống Obama đã đưa ra một minh chứng thực tế vào năm  2007, Tổng thống Bush đã dùng Đặc quyền Hành pháp để ngăn chặn yêu cầu từ Trát (subpoena) của Quốc hội đòi cựu Cố vấn Bạch cung Harriet Miers ra khai chứng.

Người ta có thể biện luận rằng, thật phi lý vì Đặc quyền Hành pháp là quyền chuyên-độc của Tổng thống, vậy mà một bên có thể đơn phương tuyên bố đặc quyền ấy là vô hiệu. Đó cũng là một hình thức đặc quyền của thân chủ đối với Luật sư: Nếu không được sự đồng ý của thân chủ, luật sư không được tiết lộ bí mật của thân chủ, ngay cả khi sự việc đã kết thúc từ lâu, và thậm chí là khi thân chủ đã chết.

Hơn nữa, Tổng thống không thể sử dụng Đặc quyền Hành pháp đối với một cá nhân là tư nhân, chứ không phải đối với một một viên chức công cử (trường hợp do Tổng thống bổ nhiệm), hoặc Dân cử (do bầu cử) như trường hợp của ông James Comey. Ông Comey đã bị sa thải khỏi Bộ Tư pháp (thuộc Hành pháp) trên cương vị là Giám đốc FBI. Nay, Comey đã trở thành một công dân bình thường (private citizen, như ta thường nói “trở về với đời sống dân sự"), chứ không phải là một viên chức Công-cử hoặc Dân-cử, như đã nói; do đó không thể dùng Đặc quyền Hành pháp để ngăn cản không cho ông ra khai chứng trước Quốc hội được.

Continued


0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Subscribe to RSS Feed Follow me on Twitter!